Glutensiz Diyet ve Sağlık Riskleri

Gluten, hamurun ağsı yapısından sorumlu, buğdayda bulunan proteindir. Hamur kalitesi için bu yapı çok önemlidir, gluten olmadan istenilen yapı oluşamaz ve ekmek mayalanamaz. Buğday; başta çavdar, arpa, yulaf olmak üzere diğer tahıllarda gluten içerirler.

Gluten, birçok insanda mide-bağırsak kanalı yoluyla kolaylıkla sindirilebilen normal bir proteindir. Fakat bazı kişiler gluteni sindiremez. Çölyak hastalığı(CD) ve Çölyak Olmayan Gluten Hassasiyeti(NCGD) olarak adlandırılan kişilerde glüten sindirilemediğinden,gluten diyetten çıkartılır.

Sindirilemeyen gluten bağışıklık sisteminde hasara neden olur bu nedenle çölyak hastalığı otoimmün bozukluk olarak kabul edilir. Bununla beraber, absorbsiyon(emilim) bozukluğu olarak da sınıflandırılır çünkü birçok vitamin ve mineral emilememektedir.

CD ve NCGD hastalıklarının toplumda görülme (%1)oranı düşük olmasına rağmen glutensiz diyetlerin gıda pazarındaki yeri giderek büyümektedir. Bu şirketler gerçekten glutene duyarlılığı olmayan kişilerin tüketim alışkanlıklarını değiştirerek milyar dolarlar kazanmaktadırlar dolayısıyla tahıl tüketimine karşı propaganda giderek yaygınlaşmaktadır.
Gluten içermeyen gıdalar, özellikle glutensiz hale getirilmek için işlenmiş, rafine edilmiş gıdalardır. Birçoğu patates nişastası veya pirinç nişastası ile hazırlanmıştır; glutensiz bir diyet vitamin, mineral ve liften yoksun olabilir.
Bu gıdalar genellikle abur cubur, besin değeri olmayan yiyeceklerdir.
Gereksiz yere glutensiz gıda tüketimi; lif(posa), tiamin (B1), folat (B9), A vitamini, magnezyum, demir ve kalsiyum yetersiz alımına ve beslenme sorunlarına neden olur. Aynı zamanda glutensiz diyetler civa ve arsenik gibi toksik metal riskine sahiptirler. Üstelik bu diyetler pahalı, sıkıcı ve zor diyetlerdir. 2017 yılında, 7471 kişi işe yapılmış bir çalışmada, Glutensiz beslenenlerin idrarinda daha yüksek arsenik konsantrasyonlarına ve kanlarında ise  yüksek miktarda cıvaya rastlanmıştır. Arsenik seviyeleri, glutensiz beslenenlerde neredeyse iki kat ve civa seviyeleri ise yüzde 70 daha yüksek bulunmuştur.

https://journals.lww.com/epidem/fulltext/2017/05000/The_Unintended_Consequences_of_a_Gluten_free_Diet.27.aspx

Yine 2017 yılında 100.000’den fazla erkek ve kadın üzerinde yapılan başka bir çalışmada, Çölyak hastalığı olmayan kişilerde glütensiz beslenmenin tam tahıl tüketimini azaltılmasından ötürü, kalp hastalığı riskini artırabileceğini sonucuna varılmıştır. http://www.bmj.com/content/bmj/357/bmj.j1892.full.pdf

Tam tahıl ürünler, hayatın “sağlık sigortası” dır. Tam tahıllar; bol protein, lif, B vitaminleri, antioksidanlar ile demir, çinko, bakır ve magnezyum içerirler. Tam tahıllardan zengin bir diyetin kalp rahatsızlığı, tip 2 diyabet, obezite ve bazı kanser türleri riskini azalttığı gösterilmiştir. Tam tahıllı diyetler, bağırsak hareketlerini düzeltir ve kolonda sağlıklı bakterilerin gelişmesini teşvik ederek bağırsak sağlığını korurlar .Bu nedenle nedensiz yere glütensiz beslenme sağlık risklerini beraberinde getirmektedir.

 

Paylaş: